تنظيم: جواد علائي

مديران چه كساني هستند؟

  تعريف مدير: افرادي هستند كه ترتيبي مي‏دهند تا كارها به وسيله ديگران انجام شود اين افراد تصميم مي‏گيرند، منابع را تخصيص مي‏دهند، كارهاي ديگران را رهبري مي‏كنند تا هدفهاي سازمان تأمين گردد.

مديران در كجا كار مي‏كنند؟

  تعريف سازمان: سازمان يك واحد اجتماعي هماهنگ شده آگاهانه است كه از دو يا چند نفر تشكيل مي‏شود تا براي تأمين يك يا مجموعه‏اي از اهداف به گونه‏اي مستمر يا مداوم كار كنند.

مديران چه وظايفي انجام مي‏دهند؟

1 - برنامه‏ريزي         2 - سازماندهي

3 - هدايت              4 - رهبري

نقشهايي كه اين مديران مي‏پذيرند كدام است؟

  تعريف نقش: نقش ناشي از پست فرد در سازمان است. هر پستي يك ضرورتهايي دارد، اين ضرورتها را كه در قالب بايدها و نبايدها لازم است انجام شود نقش مي‏نامند.

نقشهاي مدير از ديدگاه هنري مينتز برگ:

1 - نقشهاي متقابل شخصي شامل :

 الف) رئيس تشريفات: در اين نقش مدير كارهاي روزمره را كه داراي ماهيت قانوني يا اجتماعي هستند انجام مي‏دهد به طور نمونه: مشاركت در جشنهاي اعطاي نشان، افتتاح طرحها و...

 ب) رهبر: در اين نقش مدير مسوليت ايجاد انگيزه و هدايت كاركنان را بر عهده دارد.

 ج) رابط: در اين نقش مدير مسوول حفظ و نگهداري يك شبكه ارتباطي با خارج از سازمان است.

 2 - نقشهاي اطلاعاتي شامل:

 الف) نشان دهنده: مدير با دريافت اطلاعات در سطحي گسترده نشان دهنده اوضاع و احوال سازمان مي‏باشد.

 ب) نشر دهنده: مدير در اين نقش وضعيت محيط داخلي و خارجي را به كاركنان سازمان منعكس مي‏كند.

 ج) سخنگو: مدير در اين بخش درباره برنامه‏ها، سياست‏ها، فعاليت‏ها و نتايج اقدامات، اطلاعات لازم را به افراد و دستگاههاي خارج از سازمان مي‏دهد.

 3 - نقشهاي تصميم‏گيري شامل:

 الف) كار آفريني: مدير در اين نقش براي ايجاد تغيير و تحول در سازمان به تحقيق و بررسي مي‏پردازد و در پي يافتن فرصتها^* و امكانات بر مي‏آيد تا طرحهاي اصلاحي ارائه كند.

 ب) آشوب زدايي: هنگامي كه سازمان با تشنجات و مسائل مهم و ناگهاني روبه روست او مسوول ارائه راه حلها و اقدامات اصلاحي است.

 ج) تخصيص دهنده منابع: مدير در اين نقش مسووليت تخصيص دادن انواع منابع سازمان را بر عهده دارد.

 د) مذاكره كننده: مدير در اين نقش در مذاكرات و هنگام بستن قراردادها نمايندگي سازمان را بر عهده دارد.

^*چالش (SWOT)

 در تجزيه و تحليل محيط، محيط به دو شاخه: الف) محيط داخلي، ب) محيط خارجي تقسيم‏بندي مي‏شود.

 در SW: نقاط قوت و ضعف محيط داخلي از نظر امكانات، محدوديتها و... مورد بررسي قرار مي‏گيرد.

 در OT: محيط خارجي مورد بررسي قرار مي‏گيرد و فرصتها و تهديدهاي موجود در محيط خارجي شناسايي مي‏شود.

 در چالش هم امكان موقعيت وجود دارد، هم امكان شكست به عبارت ديگر چالش همراه است با فرصت و تهديد.

مديران نيازمند چه مهارتهايي هستند؟

 الف) مهارتهاي فني: مهارت فني شامل توانايي استفاده از دانش تخصصي و كاربرد رويه‏ها، روش‏ها، فنون و ابزار كار در يك رشته تخصصي است. چنين دانشي مي‏تواند شامل حفظ و نگهداري، تعمير و كار با مشين و يا مهارتهاي ساخت دهي مشاغل، با حداكثر كارايي باشد. پزشكان، مهندسان و حسابداران داراي مهارت‏هاي فني در رشته‏هاي مربوطه مي‏باشند.

 ب) مهارتهاي انساني: مهارتهاي انساني شامل توانايي كار كردن با ديگر افراد است مديران بايد قادر به كار كردن، برقراري ارتباط، ادراك نگرش‏ها و ايجاد انگيزه در ديگران براي رسيدن به هماهنگي و بهره‏وري باشند.

 ج) مهارتهاي ادراكي: اين توانايي مستلزم آن است كه مدير، سازمان را به صورت يك مجموعه كل مورد توجه قرار دهد. مهارتهاي ادراكي شامل توانايي درك وابستگي‏هاي متقابل بخشهاي مختلف يك سازمان است. بر پايه اين مهارت، مدير درك مي‏كند بخشهاي مختلف يك سازمان به يكديگر وابسته بوده و به اين نكته توجه خواهد كرد كه تغيير در يكي از بخشهاي سازمان چه اثرهايي بر كل سازمان خواهد داشت.

سطوح مديريت كدامند؟

 امروزه سه سطح: الف) عالي، ب) مياني، ج) عملياتي      براي طبقه‏بندي سطوح مديريت در نظر مي‏گيرند.

 الف) مديران سطح عالي: افرادي هستند كه مسووليت هماهنگي فعاليتها، اهداف، رويه‏ها، راهبردها و خطمشي‏هاي اصلي كل سازمان را بر عهده دارند. اين مديران تعيين كننده سياستهاي اصلي سازمان هستند.

 ب) مديران سطح مياني: افرادي هستند كه مسووليت اصلي آنها، تضمين كار فني سازماني، چگونگي توليد يك محصول يا ارائه خدمات، هماهنگي و تلفيق خواستها و استراتژيهاي تدوين شده مديران عالي است اين افراد واسطه ميان مديران عالي و عملياتي بوده وبه طور مستقيم به مديران ارشد سازمان گزارش مي‏دهند و به كار سرپرستان نظارت دارند.

 ج) مديران عملياتي: اولين سطح مديران هستند و تنها كار كاركنان عملياتي را سرپرستي مي‏كنند و اغلب مدير عملياتي يا سرپرست ناميده مي‏شود.