تازه ها

پیام ها 

ارتباط با مدیر سایت

• مشاهده نظرات
• ارسال پیام
• ارسال فایل

جستجو

 

 

 

تجزیه و تحلیل سیستم ها و روشها - خانم دکتر زاهدی(قسمت دوم)

 

درس : تجزیه و تحلیل و طراحی سیستمها

منبع : تجزیه و تحلیل سیستم ها و روشها - خانم دکتر زاهدی و

جزوه آقای پاسبان

 

فصل هفتم : بررسی و کنترل فرمها

آشنایی با نحوه بررسی و کنترل فرمها

هدفهای رفتاری

1- فرم را تعریف کنید

2- مبانی طبقه بندی فرمها را بیان کنید

3- دو فرم از فرمهای طبقه بندی شده بر حسب قلمرو استفاده را ذکر کنید

4- چهار فرم از فرمهای طبقه بندی شده برحسب کار و وظیفه را ذکر کنید

5- هدف از بررسی و کنترل فرمها را توضیح دهید

6- مراحل بررسی فرمهای سازمانی و ایجاد و بهبود آنها را نام ببرید

7- نکاتی که بایستی در کنترل فرم رعایت کرد رابیان کنید

تعریف فرم

فرم یکی از ابزارهای برقراری ارتباط است که برای دریافت اطلاعات خاصی به صورت مکتوب تهیه و تنظیم می شود.

انواع فرم

فرمها برحسب دو عامل ذیل دسته بندی می شوند :

1- قلمرواستفاده

2- کار و وظیفه ای که انجام می دهند.

1- انواع فرم برحسب قلمرو استفاده

الف – فرمهای داخلی: این فرمها در بخش کوچکی از سازمان استفاده می شوند .

ب – فرمهای استاندارد : این فرمها در کلیه قسمتهای سازمان استفاده می شوند. (مثل برگه مرخصی)

2- انواع فرم بر حسب کار و وظیفه ای که انجام می دهند

1- فرمهای پرسنلی

2- فرمهای مالی

3- فرمهای آموزشی

4- فرمهای تدارکاتی

5- فرمهای تعمیرات و نگهداری وسایل

6- فرمهای متفرقه

هدف از بررسی و کنترل فرم

هدف از بررسی و کنترل فرم طراحی ،اصلاح و بهبود فرمهای مورد نیاز سازمان و حذف فرمهای اضافی و تهیه فرمهای مورد نیاز با حد اکثر بازدهی و حد اقل هزینه می باشد .

مراحل بررسی و کنترل فرم

1- بررسی فرمهای موجود

2- تجزیه و تحلیل فرمهای موجود

3- تهیه طرح پیشنهادی برای فرمهای مورد نیاز

1- بررسی فرمهای موجود

دراین مرحله آنالیست نمونه ای از فرمهای موجود سازمانی را جمع آوری و با دقت در شکل ظاهری آنها و موارد مندرج در آنها و همچنین ترتیب قرار گرفتن و نحوه تخصیص جا برای هر قسمت آن و نوع کاغذ و سایر مشخصات فرم را دقیقاً شناسایی می نماید .

2- تجزیه و تحلیل فرمهای موجود

دراین مرحله آنالیست با تجزیه و تحلیل اطلاعات موجود به بررسی نقایص،کاستی ها،ایرادات و نارسایی های فرمهای موجود می پردازد.

برخی از سوالاتی که در این مرحله بایستی پاسخشان مشخص گردند به شرح ذیل هستند.

1- چه فرمی مورد بررسی است؟

2- آیا کلیه نسخ این فرم ضروری است؟

3- آیا محتوای فرم برای کسانی که آن را بکار می برند واضح و قابل درک است؟

4- آیا اندازه فرم مناسب است ؟

5- آیا فرم اطلاعات مورد نیاز را تأمین می کند؟

3- تهیه طرح پیشنهادی برای فرمهای مورد نیاز

دراین مرحله آنالیست با استفاده از اطلاعات مراحل قبل گامهای زیر را بر می دارد:

1- تعیین هدف فرم

2- تعیین عنوان فرم

3- تعیین شماره یا کد فرم

4- نظر خواهی از تکمیل کنندگان و استفاده کنندگان از فرم

5- تعیین اطلاعاتی که در فرم درج می شود

6- تهیه طرح فرم

7- استفاده آزمایشی از فرم در یک واحد نمونه

8- جرح و تعدیل فرم با استفاده مؤثر از باز خور

9- تهیه فرم نهایی

فصل هشتم : بررسی جاو مکان

هدفهای کلی فصل هشتم

-آشنایی با تکنیک بررسی جا ومکان کار

-آگاهی از هدف بررسی

-اطلاع از ملاحظاتی که در بررسی جا و مکان کار بایستی رعایت شوند

-شناخت مراحل بررسی جاومکان

هدفهای رفتاری فصل هشتم

1- بررسی جا و مکان را تعریف کنید

2- ضرورت برسی جا و مکان را بنویسید

3- هدف از بررسی جا و مکان راشرح دهید

4- نکاتی که در قرار دادن میزهای کار بایستی رعایت شود را بیان کنید

5- مراحل بررسی جا و مکان را بنویسید

تعریف بررسی جا و مکان

بررسی جا ومکان عبارت است از مطالعه چگونگی تخصیص مکان و فضای در دسترس به نیروی انسانی از یک طرف و وسایل و تجهیزات کاری از طرف دیگر

هدف از بررسی جا و مکان

1- تأمین رضایت نیروی انسانی و توجه به رفاه و راحتی آنها در محیط کار

2- تسهیل سرپرستی و نظارت بر کار کارکنان

3- برقراری جریان و گردش کار بطور مؤثر و کارآمد

4- ایجاد تسریع در ارائه خدمات و کالاها به ارباب رجوع و تأثیر روانی مثبت بر آنها

5- صرفه جویی و ایجاد قابلیت انعطاف در مورد تغییرات و تحولات آینده

برخی از اصول و معیار های بررسی و تخصیص جا و مکان

1- مراقبت شود که هیچ بخش از مکان و فضای در دسترس هدر نرود.

2- واحد ها و افرادی که وظایفشان از نظر ماهیت با یکدیگر مرتبط و مشابه است نزدیک به هم قرار گیرند.

3- گردش کار حتی الامکان از یک محل شروع و به محل دیگر ختم شود و از تقاطع و رفت و برگشتهای غیر ضروری خوداری شود.

4- محل استقرار افراد و واحدها با ارباب رجوع زیاد نزدیک در ورودی تعیین شود.

5- واحدهایی که کارشان جنبه محرمانه دارد دورتر از محل رفت و آمد مشتریان باشند. 

اشکال طراحی مسیر کار

الف)خط مستقیم                                    ز)دایره یا بیضی

 

  

ب)خط منحنی یا نعلی شکل                       ح)مثلث

 

 

ج)خط شکسته                                    و)چهار گوش

 

د)شکل «ال»                                    ه)شکل«T»

 

                                                                                      

 

 

 

 

 

مراحل بررسی جا ومکان

مرحله اول :بررسی جا ومکان در وضع موجود

مرحله دوم : تجزیه و تحلیل طرح جا و مکان کار

مرحله سوم : تهیه طرح جا و مکان 

فصل نهم :سیستم ها و روشهای بایگانی

هدفهای کلی فصل نهم

1- آشنایی با اهمیت بایگانی در سازمانها

2- آشنایی باانواع سیستم های بایگانی

3- آگاهی از اصول بایگانی

4- شناخت روشهای تنظیم اسناد

5- آشنایی با مراحل بررسی سیستم بایگانی

هدفهای رفتاری فصل نهم

1- بایگانی را تعریف نموده و اهمیت آن را توضیح دهید

2- سند،پرونده و آرشیو را تعریف کنید

3- انواع سیستم های بایگانی را نام برده و به اختصار توضیح دهید

4- اصولی را که بایستی در ایجاد سیستم بایگانی رعایت شوند ذکر کنید

5- روشهای تنظیم اسناد را برشمرده و آنها را توضیح دهید

6- مراحل بررسی سیستم بایگانی را بیان کنید

تعریف بایگانی

بایگانی عبارت است از فن اداره ، نظارت وحفاظت اسناد و مدارک سازمان به منظور نگهداری و مراجعه

وظیفه بایگانی

وظیفه بایگانی در هر سازمان طبقه بندی اسناد ،ثبت و ضبط و کنترل آنهاست و این وظیفه از مرحله دریافت سند آغاز و تا زمانی که به علت سلب ارزش و برطبق مقررات از بین می رود و یا به علت ارزش استثنایی در محل معینی برای همیشه نگهداری می شود دوام خواهد یافت .

تعریف سند

سند عبارت است از حقایق کتبی در خصوص وقایع و معاملات سازمان که ممکن است در فرمهای چاپی ،کارت ،اوراق،کاغذ یا کتاب منعکس شود . بنابراین هر شیءقابل استناد مثل نوارهای ضبط صوت ،فیلم ،میکروفیلم و ...مادام که قابل استناد باشند سند محسوب می شوند .

تعریف پرونده

پرونده عبارت است از مجموعه ای از اسناد و مدارک مربوط به یک موضوع ،شخص یا سازمان که بترتیب خاصی در یک پوشه یا کلاسور نگهداری شده است .

تعریف آرشیو

آرشیو عبارت است از محل نگهداری دائمی اسناد و مدارک گران بهایی که از نظر اداری ،حقوقی ،مالی ،علمی ،تاریخی و فرهنگی ارزش نگهداری دائمی را دارند.

انواع سیستم بایگانی

1- سیستم متمرکز

2- سیستم غیرمتمرکز

3- سیستم نیمه متمرکز (کنترل مرکزی )

اصول بایگانی

1- آسان بودن

2- قابلیت اجرا

3- قابلیت انعطاف

4- دقت و سرعت

5- افراد با صلاحیت

6- نظم اصولی و منطقی

اصل آسان بودن

به موجب این اصل سیستم بایگانی و نحوه تنظیم مدارک و پرونده ها بایستی آسان و قابل درک بوده و با صرف اندکی وقت مفهوم گردد .

اصل قابلیت اجرا

براساس این اصل سیستم مورد استفاده بایستی با توجه به نوع و ماهیت کار و امکانات در دسترس و در عمل قابل پیاده شدن باشد .

اصل قابلیت انعطاف

به موجب این اصل سیستم بایگانی باید قابلیت تطابق با تغییرات و تحولات را داشته باشد و در این زمینه نیز پیش بینی لازم را انجام داده باشد .

اصل دقت و سرعت

سیستم بایگانی و روشهای مورد عمل بایستی به نحوی باشند که در عین دقت و صحت ،امکان تسریع در عمل را نیز میسر سازند .

اصل افراد با صلاحیت

کارکنان بایگانی بایستی دارای شرایط لازم برای احراز این شغل بوده و مهارت و تجربه کافی را در این زمینه داشته باشند .

اصل نظم اصولی و منطقی

در تشکیل پرونده ها و تنظیم مطالب آنها ،بایستی از یک نظام اصولی و منطقی پیروی شود .رعایت نکات زیر توصیه می شود :

الف- وجود ارتباط منطقی بین عنوان پرونده و موضوع نامه های مندرج در آن

ب- رعایت تقدم و تأخر در شماره و تاریخ نامه ها

ج- حفظ یک نسخه از هر نامه و حذف نسخه های اضافی

د- رعایت حد متعادل برای قطر هر پرونده

روشهای تنظیم اسناد

1- روش الفبایی

2- روش موضوعی

3- روش شماره ای

4- روش جغرافیایی

5- روش تاریخی

6- روش تلفیقی

مراحل بررسی سیستم بایگانی

1- بررسی بایگانی در وضع موجود

2- تجزیه و تحلیل وضع موجود و تعیین نارسایی ها و نقایص

3- اصلاح سیستم و ارائه وضع پیشنهادی

فصل دهم : بررسی تکنیکهای کمی

بررسی تکنیکهای کمی تجزیه و تحلیل سیستم ها

هدفهای رفتاری فصل دهم

1- سه الگوی برنامه ریزی شبکه ای را نام ببرید

2- علائم مورد استفاده در روش پرت را مشخص کنید

3- مراحل ضروری برای روش پرت را نام ببرید

4- سوالاتی را که آنالیست برای تنظیم شبکه پرت مطرح می کند را بیان کنید

5- قدمهای تحلیل زمانی شبکه را بیان کنید

6- وغیره

روشهای برنامه ریزی شبکه ای

1- روش ارزیابی و بازنگری برنامه (پرت)

2- روش مسیر بحرانی (سی پی ام )

3- روش ترسیم شبکه بر مبنای فعالیتهای مورد نیاز قبلی یا روش ترسیمی پیش نیازها( پی دی ام)

روش ارزیابی و بازنگری برنامه (پرت)

بطور خلاصه پرت را می توان یکی از روشهای برنامه ریزی دانست که با آرایش مقداری خود ،کلیه عوامل مؤثر را در راه رسیدن به هدف ،با توجه به عامل زمان در شبکه ای جهت دار مصور می سازد . از این روی پرت را «برنامه ریزی شبکه ای »می خوانند.

علائم مورد استفاده در پرت

1- رویداد یا واقعه

2- فعالیت

3- فعالیت عاریه یا زمان صفر

1- رویداد یا واقعه

رویدا عبارت است از لحظه مشخصی از زمان که در آن عمل خاصی انجام می گیرد . که می تواند شروع و یا پایان یک کار جسمی یا فکری باشد که دربر گیرنده طی زمان نیست .

در روش پرت رویداد را با علامت دایره       نشان می دهند. و برای هر رویداد نیز شماره ای در نظر گرفته می شود .

2- فعالیت

 فعالیت کار و عمل خاصی است که برای انجام شدن هر قسمت از برنامه ضرورت دارد و انجام آن مستلزم طی زمان است و بدیهی است با طی زمان نیز بخشی از منابع سازمان مصرف می شود برای نشان دادن فعالیت از فلش یا پیکان  (            )  استفاده می شود .

3- فعالیت عاریه یا فعالیت زمان صفر

برای نشان دادن روال منطقی برنامه و ارتباط بین فعالیتها  ،ازعلامت فعالیت عاریه یا زمان صفر یا بی اثر که مستلزم صرف منابع و طی زمان خاصی نیست و صرفاً برای منعکس کردن توالی فعالیتها بکار می رود استفاده می شود . دراین مورد از علامت فلش خط چین(           ) استفاده می شود .

مراحل روش پرت

1- تعیین هدف مورد نظر

2- تهیه لیست فعالیتها

3- تعیین رویدادهای مربوط به شروع و پایان هر فعالیت

4- شماره گذاری رویدادها

5- ترسیم شبکه

6- تحلیل زمانی شبکه

نمونه ای از شبکه ترسیم شده

سوالاتی که بایستی برای ترسیم شبکه به آنها پاسخ داد

1- چه فعالیتها و رویدادهایی باید قبل از این رویداد انجام شود؟

2- چه فعالیتها و رویدادهایی را نمی توان قبل از این رویداد شروع کرد ؟

3- چه فعالیتها و رویدادهایی را می توان قبل از این رویداد شرع کرد ؟

گامهای تحلیل زمانی شبکه

1- تخمین زمان هر فعالیت

2- تعیین زمان مورد انتظار برای هر فعالیت

3- تعیین کمترین زمان مورد انتظار برای هر رویداد

4- تعیین بیشترین زمان مجاز برای هر رویداد

5- تعیین فرجه یا زمان آزاد

6- تعیین مسیر بحرانی

7- تعیین واریانس و احتمال خاتمه پروژه طبق برنامه

1- تخمین زمان هر فعالیت

برای تعیین زمان هر فعالیت سه زمان برآورد گردیده و سپس با استفاده از فرمولی که بعداً ذکر خواهد شد به یک زمان تبدیل می شوند .

سه زمان برآورد شده در پرت

الف – برآورد خوش بینانه (زمان حداقل یا کمترین زمان )

ب- برآورد بد بینانه (زمان حداکثر یا بیشترین زمان )

ج- برآورد زمان محتمل

الف)برآورد خوشبینانه

دراین مورد آنالیست سعی می کند زمان انجام هر کاری را بدون در نظر گرفتن مشکلات و عوامل نا مساعدی که ممکن است در آینده پیش آید تخمین بزند .این زمان را باTo   یا  Ta  نشان می دهند.

ب)برآورد بد بینانه

دراین مورد آنالیست می کوشد عوامل نامساعد و نیز مشکلات و موانع را در پیش بینی خود دخالت دهد و حد اکثر زمانی را که فکر می کند برای انجام فعالیت لازم است برآورد نماید . این زمان را با حرف Tpیا  Tb  نشان می دهند.

ج) برآورد زمان محتمل

دراین مورد آنالیست سعی دارد با در نظر گرفتن شرایط عادی و با در نظر داشتن زمانی برای وقایع غیر قابل پیش بینی نسبت به برآورد زمان محتمل اقدام نماید این برآورد معرف زمان مورد نیاز برای انجام فعالیت بطور معمول است که با حرف  Tmنشان داده می شود .

2- تعیین زمان انتظار برای هر فعالیت

دراین مرحله سه زمان برآوردی بایستی به یک زمان تبدیل گردد و نظر به اینکه احتمال وقوع زمان حد اقل و زمان حداکثر تقریباً یکسان و احتمال وقوع زمان محتمل بیشتر از برآورد های دیگر است، لذا برای تبدیل سه زمان به یک زمان بایستی شانس و اعتبار بیشتری برای زمان محتمل در نظر گرفته شود .لذا از فرمول زیر استفاده می شود.

Te=   ta+4tm+ta                                         

                                6

3- تعیین کمترین زمان برای هر رویداد (TE)

کمترین زمان مورد انتظار برای هر رویداد عبارت است از مجموع زمانهای مورد انتظار هر فعالیت از ابتداء تا آن رویداد خاص.بنابراین وقتی در یک شبکه دو یا چند مسیر وجود دارد که به یک رویداد ختم می شود کمترین زمان مورد انتظار برای آن رویداد عبارت خواهد بود از زمان مورد انتظار مسیری که بصرف بیشترین زمان احتیاج دارد.

فرمول محاسبه TE

مثال : در شبکه زیر کمترین زمان مورد انتظار برای رویداد پنجم عبارت خواهد بود از مجموعte   در مسیر 5-4-3-1

                              

              

 

 

(فعالیت)te+(رویداد قبلی)TE=(رویداد بعدی)TE

4- تعیین بیشترین زمان مجازTL

بیشترین زمان مورد انتظار و مجاز برای یک رویداد عبارت است از دیرترین زمانی که یک رویداد باید تکمیل شود تا پروژه طبق برنامه زمانبندی شده پیش برود . TL ازطریق پیدا کردن طولانی ترین مسیر از رویداد پایان شبکه تارویداد مورد نظر محاسبه می کنیم . بنابراین عکس محاسبه TE عمل می کنیم .

فرمول محاسبه بیشترین زمان مجاز (TL)

(فعالیت)te – (رویداد بعدی)TL= (رویداد قبلی)TL  

 

در مثال قبل چنانجه زمان انجام پروژه 12 هفته باشدTL  رویداد4 عبارت خواهد بود از 10= 2- 12

5- تعیین زمان آزاد (S)

زمان آزاد یا فرجه عبارت است از تفاضل بین بیشترین زمان مجاز ؛یعنیTL  و کمترین زمان مورد انتظار؛یعنیTE  برای هر رویداد  و منظور از آن عبارت است از وقت اضافی موجود است که برای رسیدن به هر رویداد در اختیار می باشد . میزان فرجه ممکن است مثبت ،صفرو منفی باشد.

فرمول محاسبه زمان آزاد (S)

S = TL –TE                                 

           

      زمان مورد انتظار   زمان مجاز     زمان آزاد 

-اگر بیشترین زمان مجاز با کمترین زمان مورد انتظار مساوی باشد فرجه صفر خواهد بود .بدین معنی که هیچ وقت آزادی موجود نیست .

-اگر مسیری از نظر زمانی طولانی تر از زمانی باشد که برای اتمام پروژه در نظر گرفته شده است در این صورت میزان فرجه منفی خواهد بود .

  

6- تعیین مسیر بحرانی

طولانی ترین مسیر شبکه ؛ یعنی مسیری که از آغاز تا پایان شبکه ، بیشترین وقت را می گیرد مسیر بحرانی است .بعبارت دیگر مسیری که دارای کمترین وقت آزادو امکان کند کاری باشد مسیر بحرانی است .

 

7- تعیین واریانس و احتمال خاتمه پروژه

آنالیست برای اینکه از میزان دقت برآورد خود آگاه شود می تواند از فرمول واریانس کمک بگیرد . اگر میزان واریانس کم باشد ،درصد احتمال برآورد و درجه اطمینان بالاتر خواهد بود و چنانچه دامنه اختلاف بین دو برآورد حداکثر و حداقل خیلی زیاد باشد،میزان عدم اطمینان افزایش می یابد. برای محاسبه واریانس از فرمول زیر استفاده می شود .

 o = b – a                                 

                                 6

روش مسیر بحرانیc . p . m )  )

این روش یکی دیگر از روشهای برنامه ریزی است که مبنای پیش بینی را با برآورد هزینه فعالیتهای مربوط به انجام یک پروژه مرتبط می سازد .

تفاوتهای روش سی پی ام و پرت

 

1- در روش c .p .m  بجای برآورد سه زمان در مورد هر فعالیت فقط یک زمان برآورد می شود . 

 

2- روش پرت صرفاً مبنای  پیش بینی زمان فعالیت شکل می گیرد در حالی که در روشc p m  علاوه بر فعالیت ،نسبت به هزینه های انجام هرفعالیت نیز توجه می شود .

مراحل روش c p m) (

1- تعیین هدف مورد نظر

2- تهیه لیست فعالیتها

3- تعیین رویدادهای قبل،بعد و همزمان با هر فعالیت

4- برآورد زمان انجام هر فعالیت

5- برآورد هزینه عادی و طبیعی برای هر فعالیت

6- برآورد زمان فشرده برای هر فعالیت

7- برآورد هزینه فشرده برای هر فعالیت

8- ترسیم شبکه

9- تعیین مسیر بحرانی

روش ترسیم پیش نیازها(P D M)

این روش برنامه ریزی شبکه ای برمبنای ترسیم شبکه براساس فعالیت های مورد نیاز قبلی یا ترسیم پیش نیازها می باشد در این روش فعالیت ها بصورت مستطیل یا دایره نشان داده می شوند و روابط بین فعالیتها بوسیله فلش یا پیکان منعکس می گردند.

جدول زمانبندی فعالیتها در P D M

ویژگی خاص روشP D M  تنظیم جدول زمانبندی فعالیتها است که با آن می توان تعیین کرد که هر فعالیتی در چه زمانی اتفاق خواهد افتاد ،چه مدتی طول خواهد کشید و چه ارتباط هایی بین آن فعالیت با فعالیتهای قبل از آن وجود دارد .

فصل یازدهم : کار سنجی

هدفهای کلی فصل یازدهم

   - آشنایی با مفهوم کار سنجی

   - شناخت فوائد و اصول کار سنجی

   - اطلاع از پیش نیازهای کار سنجی

   - آشنایی بافن بررسی حرکات

   - آگاهی از روشهای معرف کار سنجی

هدفهای رفتاری فصل یازدهم

1- کار سنجی را تعریف ،اصول و فوائد آن را ذکر کنید

2- پیش نیازهای کارسنجی و برخی از روشهای آن را نام ببرید

3- مقاصد اساسی بررسی حرکات را بنویسید

4- مراحل بررسی حرکات و مراحل روش استفاده از سوابق گذشته را شرح دهید

5- مراحل روشهای گزارش گیری،نمونه گیری و عناصر از پیش تعین شده و زمان سنجی را نام ببرید

تعریف کارسنجی

کار سنجی یکی از تکنیکهای مطالعه کار است که به منظور افزایش ثمر بخشی سازمانی انجام می گیرد و عبارت است از بکار گیری روشهایی برای تعیین زمان انجام کار معین به وسیله یک فرد واجد شرایط در سطحی قابل قبول .

برخی از فوائد کار سنجی

1- کمک به برنامه ریزی نیروی انسانی

2- ایجاد امکان کنترل و ارزیابی کارکنان

3- کاهش هزینه تولید و قیمت تمام شده کالا

4- بهبود روابط کار

5- کمک به برآورد بهتر قیمت کالاها یا خدمات و برآورد بودجه

6- افزایش کار آیی

7- و غیره

اصول کار سنجی

1- در کار سنجی باید روش کار مورد بررسی و سنجش قرار گیرد نه کارگر یا کارمند

2- روشی برای کار سنجی انتخاب شود که قابل درک و بکار گیری باشد .

3- هزینه کارسنجی با منافع حاصل از پذیرش و اجرای آن مقایسه و در صورت بیشتر بودن منافع آن انجام شود .

پیش نیازهای کار سنجی

1- اصلاح و ساده سازی روش کار قبل از کار سنجی

2- علاوه برروش کار وسایل و ابزار کار نیز مناسب واستاندارد باشد.

3- در مورد روش ساده شده بایستی آموزش کافی به کارکنان داده شوتد تا بتوانند آن را بکار برند .

فن بررسی حرکات

فن بررسی حرکات دقت در کلیه حرکاتی است که برای انجام یک کار صورت می گیرد . هدف از این کار حذف حرکات اضافی و زائد ، تشخیص حرکات مورد نیاز و در نهایت افزایش کار آیی کارمند و کارگر است .

مقاصد اساسی فن بررسی حرکات

1- حذف حرکات زائد

2- تقلیل خستگی ناشی از حرکات اضافی

3- برطرف کردن نقائص و نارسایی های محیط فیزیکی کار (مثل نور ناکافی،رطوبت و غیره )

 

مراحل بررسی حرکات

1- انتخاب کار مورد نظر

2- انتخاب فردی که در نظر است کارش بررسی شود

3- بررسی حرکات فرد در حین کار ،دفعات و ثبت آنها

4- تعیین زمان انجام هر یک از حرکات

5- تجزیه و تحلیل حرکات انجام شده (با طرح سوالاتی از چرایی و چگونگی کار )

6- حذف ،ترکیب و تغییر حرکات در صورت لزوم

7- تعیین حرکات مورد نیاز

برخی از روشهای کار سنجی

1- روش استفاده از سوابق گذشته

2- روش گزارش گیری

3- روش نمونه گیری

4- روش زمان سنجی

5- روش عناصر از پیش تعیین شده

 

روش استفاده از سوابق گذشته

دراین روش سوابق و اطلاعات مربوط به گذشته مبنای کار سنجی فرض می شود و با توجه به حجم کار موجود نسبت به پیش بینی مدت زمان لازم و تعداد نیروی انسانی مورد نیاز برای انجام کارها اقدام می گردد .

مراحل روش استفاده از سوابق گذشته

1- تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گیری

2- تهیه لیستی از وظایف مربوط به کار

3- تعیین واحد زمانی انجام کار با توجه به نوع و ماهیت کار (روز ،هفته،ماه ،سال)

4- تعیین حجم کار انجام شده در واحد زمانی منتخب

5- محاسبه واحد زمان کار با در نظر گرفتن حجم کار انجام شده در واحد زمان وتعداد نیروی انسانی بکار رفته از طریق فرمول زیر    حجم کار   =واحد زمان کار

                      تعداد نیروی انسانی

روش گزارش گیری

دراین روش هر یک از کارکنان آنچه را در طی روز انجام می دهد در لیست وظایف روزانه یا فرم مناسب دیگری درج می کند و در پایان واحد زمانی تعیین شده (مثلاً پایان هفته )گزارشی از کل کارهای انجام شده تهیه و در اختیار آنالیست قرا ر می دهد و آنالیست از اطلاعات بدست آمده می تواند میانگین آنها را تعیین و مبنایی جهت استاندارد بدست آورد .

مراحل روش گزارش گیری

1- تعیین کار مورد نظر برای اندازه گیری

2- توجیه کارکنان در مورد روش و جلب همکاری آنها

3- تهیه فرمهای مربوط به جمع آوری اطلاعات (لیست وظایف )

4- توزیع و جمع آوری فرمها

5- استخراج اطلاعات از فرمها

6- تعیین واحد زمان انجام کار با توجه به نوع و ماهیت کار

7- تعیین حجم کار انجام شده در واحد زمانی منتخب

8 – محاسبه واحد زمان کار یا تعدیل وتصحیح آن و انتخاب استاندارد نهایی

روش نمونه گیری

براساس این روش می توان کار کارکنان را بطور تصادفی در فواصلی مورد مشاهده قرار داد و عملکرد نمونه را نسبت به کل تعمیم داد.

مراحل روش نمونه گیری

1- تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گیری

2- آماده سازی وسایل کار

3- مشاهده کار بطور تصادفی و به دفعات مکرر

4- ثبت نتایج مشاهدات

5- تقسیم نتایج حاصله بر تعداد دفعات مشاهده

6- تعدیل و تصحیح رقم بدست آمده بمنظور نزدیک کردن آن به واقعیت

7- تعیین استاندارد نهایی

روش عناصر از پیش تعیین شده

براساس این روش در کارهای مختلف اجزای همانند و حرکات مشابهی وجود دارد که زمان لازم جهت انجام آنها را می توان از قبل تعیین کرد و برزمان سایر اجزای کار افزود و زمان استاندارد کلی کار را بدست آورد .

مراحل روش عناصر از پیش تعیین شده

1- تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گیری

2- مشاهده عملیات و حرکات اصلی لازم برای انجام کار

3- حذف حرکات زائد و ساده سازی روش کار

4- تعیین زمان انجام حرکات مورد نیاز از جداول مربوطه

5- تعدیل زمان با در نظر گرفتن اضافات مجاز

6- تعیین استاندارد نهایی کار

روش زمان سنجی

این روش یکی از روشهای دقیق و علمی کار سنجی است که در آن کار را به اجزایی تقسیم و زمان انجام هر یک از اجزا را بطور دقیق و با کرنومتر اندازه می گیرند .

مراحل روش زمان سنجی

1- تعیین کار مورد نظر جهت اندازه گیری

2- تقسیم کار به اجزا

3- ساده سازی و بهتر سازی روش انجام هر یک از اجزا

4- آموزش روش کار به افرادی که قرار است کارشان اندازه گیری شود

5- جلب اعتماد و همکاری افراد برای کار سنجی

6- اندازه گیری زمان انجام هریک از اجزا و ثبت آنها

ادامه در اسلاید بعدی

ادامه مراحل کار سنجی

7- تعیین زمان نرمال انجام کار (NT)

8- محاسبه اضافات مجاز (A)

9- تعدیل زمان بدست آمده و تعیین استاندارد نهایی انجام کار با فرمول ذیل

 

زمان استاندارد =ST             ST. NT(1+  A )

اضافات مجاز =A                100

زمان نرمال انجام کار =NT

جزوه ایجاد وگسترش سیستم های اطلاعاتی

هدف کلی : - آشنایی با مراحل ایجادو گسترش سیستم های   اطلاعاتی در سازمان

              - کسب مهارت در برنامه ریزی سیستمی

هدفهای رفتاری

 1- چرخه ایجاد و گسترش سیستم های اطلاعاتی را توضیح دهید

2-فرمول نمادین برنامه ریزی سیستمی را مصور سازید

3- ارتباط سیستمهای اطلاعاتی را با تکنولوژی اطلاعات مشخص کنید

4- معیارهای مورد استفاده در برنامه ریزی سیستمی را تعیین کنید

5- روشهای تجزیه و تحلیل سیستم های اطلاعاتی را توضیح دهید

مراحل ایجاد و گسترش سیستم های اطلاعاتی 

1- برنامه ریزی

2- تجزیه و تحلیل

3- تعیین چهارچوب مفهومی و طراحی کلی سیستم

4- ارزیابی و گزینش

5- تعیین چهار چوب وظیفه ای یا طراحی تفضیلی

6- آزمون سیستم

7- پیاده سازی و اجرای سیستم

چرخه زیست سیستم

عوامل پنجگانه امکان پذیری یک سیستم

1- امکان پذیری فنی

2- امکان پذیری اقتصادی

3- امکان پذیری قانونی

4- امکان پذیری عملیاتی

5- امکان پذیری زمانی